01 Blog · Erekcja
7 mitów o zaburzeniach erekcji
Zaburzenia erekcji obrosły w zdania powtarzane tak długo, że brzmią jak wiedza. Problem w tym, że kilka z nich odsuwa mężczyznę od lekarza dokładnie wtedy, gdy wizyta miałaby największą wartość, bo objaw bywa pierwszym śladem choroby naczyń. Zebraliśmy siedem najczęstszych i zestawiliśmy je z tym, co wynika z wytycznych urologicznych i z polskiego rejestru leków.
02 Streszczenie
Najważniejsze w skrócie
Większość powtarzanych zdań o erekcji ma w sobie ziarno prawdy i błędny wniosek doklejony na końcu. Poniżej skrót siedmiu, które omawiamy dalej.
- Psychika bywa skutkiem, nie przyczynąPo czterdziestce dominuje tło naczyniowe, a napięcie przed zbliżeniem narasta wtórnie, po serii nieudanych prób. Leczenie samego napięcia mija się wtedy z celem.
- Wiek nie jest diagnoząCzęstość rośnie z wiekiem, ale rośnie razem z nadciśnieniem, cukrzycą i zaburzeniami lipidowymi. Objaw wskazuje na te choroby, a nie na metrykę.
- Tabletka nie działa bez bodźcaInhibitory PDE5 podtrzymują reakcję, która musi się najpierw zacząć. Bez pobudzenia nie zadziała żadna z nich, co bywa odbierane jako brak skuteczności leku.
- Nie ma uzależnienia fizycznegoTa grupa leków nie działa na układ nagrody. Wraca natomiast objaw po odstawieniu, bo lek nie usuwa przyczyny naczyniowej.
- Bez recepty dostępne, ale nie obojętneCzęść preparatów z sildenafilem 25 mg i 50 mg oraz z tadalafilem 10 mg ma w rejestrze kategorię OTC. Kategoria dotyczy sposobu wydania w aptece, nie braku przeciwwskazań.
- Suplementy nie leczą zaburzeniaPreparaty roślinne i witaminowe nie są lekami i nie mają wskazania w tym rozpoznaniu. Bywają za to źródłem fałszywego spokoju przez kolejne miesiące.
- To sprawa dwojga, ale problem jednego ciałaRozmowa z partnerką pomaga, jednak nie zastąpi zmierzenia ciśnienia i sprawdzenia glikemii. Jedno i drugie ma sens równolegle.
03 Mit 1 i 2
To wszystko siedzi w głowie, a po pięćdziesiątce i tak jest normalne
Oba zdania mylą częstość zjawiska z jego przyczyną. U mężczyzn po czterdziestym roku życia najczęstsze tło zaburzeń erekcji jest naczyniowe, a nie psychiczne, natomiast po pięćdziesiątce objaw robi się częstszy dokładnie dlatego, że częstsze robią się nadciśnienie, cukrzyca i zaburzenia lipidowe.
„Gdybym się mniej stresował, wszystko byłoby dobrze”
Wzwód zaczyna się od bodźca w mózgu, ale kończy w naczyniach: śródbłonek tętnic prącia musi wytworzyć tlenek azotu, tętnice rozszerzyć się, a odpływ żylny zamknąć. Uszkodzony śródbłonek przerywa ten łańcuch bez udziału emocji. Napięcie pojawia się później, gdy mężczyzna zaczyna wchodzić do sypialni z oczekiwaniem porażki, i wtedy dokłada się do obrazu naprawdę mocno.
Częściowo prawdziwe u młodszych mężczyzn, mylące po czterdziestce. Stres bywa dodatkiem, rzadziej całą przyczyną.
„W moim wieku to normalne, tak ma każdy”
Rzeczywiście: im starsza grupa, tym więcej mężczyzn zgłasza ten objaw. Z tej statystyki nie wynika jednak, że zjawisko jest fizjologiczne. Wynika coś innego, mianowicie że razem z wiekiem przybywa chorób uszkadzających naczynia. Uznanie objawu za naturalny odbiera powód do sprawdzenia ciśnienia, glikemii na czczo i lipidogramu, czyli badań, które w tym momencie mają największą wartość. Zestaw oznaczeń wraz z odstępami zebraliśmy przy badaniach profilaktycznych po 40. roku życia.
Nieprawdziwe. Częste nie znaczy prawidłowe, a właśnie ten mit najskuteczniej opóźnia diagnostykę.
Objaw z sypialni bywa najwcześniejszym raportem o stanie tętnic.
Ta zależność nie jest przypuszczeniem. Tętnice prącia mają mniejszy przekrój od wieńcowych, więc to samo zwężenie daje w nich odczuwalny skutek wcześniej. Opisaliśmy ją osobno w tekście o zaburzeniach erekcji jako sygnale chorób serca, bo dla części mężczyzn to najważniejszy powód, żeby nie odkładać wizyty.
04 Mit 3 i 4
Tabletka działa sama, a kto raz zacznie, ten już nie odstawi
Inhibitory PDE5 nie wywołują wzwodu i nie uzależniają. Podtrzymują reakcję, która musi się zacząć od pobudzenia, a po odstawieniu wraca stan sprzed leczenia, ponieważ przyczyna naczyniowa pozostaje nietknięta.
„Biorę i po prostu działa, niezależnie od okoliczności”
Mechanizm wygląda inaczej. Lek blokuje enzym rozkładający cząsteczkę odpowiedzialną za rozkurcz mięśniówki naczyń, więc przedłuża efekt, który uruchamia bodziec seksualny. Bez tego bodźca nie ma czego przedłużać. Do tego dochodzą warunki praktyczne: obfity posiłek opóźnia wchłanianie części preparatów, alkohol pogarsza odpowiedź, a czas działania różni się między substancjami. Ile trwa efekt i od czego to zależy, rozpisaliśmy przy pytaniu, jak długo działa sildenafil.
Nieprawdziwe. Brak efektu przy pierwszej próbie częściej wynika z warunków przyjęcia niż z nieskuteczności leku.
„Raz weźmiesz i już bez tego nie dasz rady”
Uzależnienie fizyczne nie występuje, bo ta grupa leków nie działa na układ nagrody i nie wywołuje zespołu odstawiennego. Rzeczywiste są dwa inne zjawiska. Pierwsze to przyzwyczajenie psychiczne: po serii udanych zbliżeń z lekiem powrót do próby bez niego budzi obawę. Drugie to nawrót objawu po odstawieniu, oczywisty przy tle naczyniowym, bo tabletka nie naprawia śródbłonka. Oba bywają nazywane uzależnieniem, choć wymagają zupełnie innego postępowania.
Nieprawdziwe w warstwie farmakologicznej, zrozumiałe w warstwie psychologicznej.
05 Kwalifikacja
Sprawdź, czy kwalifikujesz się do e-recepty
Konsultacja online sprawdza się przy typowych zaburzeniach erekcji i przy kontynuacji leczenia. Nie zastąpi badania fizykalnego, gdy w grę wchodzi ból, uraz albo zniekształcenie prącia. Przejrzyj listę, zanim wypełnisz wywiad.
Wypełnij wywiad medyczny 59,00 zł za konsultację lekarską. BLIK, karta, Link. O wystawieniu e-recepty decyduje lekarz i może odmówić.- Masz ukończone 18 lat i mieszkasz w Polsce.
- Trudność powtarza się od kilku tygodni, a nie zdarzyła się raz po ciężkim tygodniu.
- Nie przyjmujesz nitrogliceryny ani innego azotanu, także doraźnie.
- W ostatnim półroczu nie miałeś zawału, udaru ani ciężkiego zaburzenia rytmu serca.
- Znasz nazwy leków, które bierzesz na stałe, razem z mocą.
- Nie masz bólu prącia, jego skrzywienia ani wzwodu, który nie ustępuje.
06 Mit 5
Skoro można kupić bez recepty, to znaczy, że jest bezpieczne dla każdego
Kategoria dostępności mówi o sposobie wydania leku w aptece, a nie o braku przeciwwskazań. W polskim Rejestrze Produktów Leczniczych spora część preparatów z sildenafilem w mocy 25 mg i 50 mg ma kategorię OTC, podobnie część produktów z tadalafilem 10 mg, natomiast wszystkie preparaty z sildenafilem 100 mg oraz tadalafil w mocy 2,5 mg, 5 mg i 20 mg wydaje się z przepisu lekarza.
Bez recepty nie znaczy bez ryzyka, bo lista przeciwwskazań pozostaje ta sama niezależnie od tego, kto sięga po opakowanie. Najpoważniejsze jest połączenie z azotanami, czyli z nitrogliceryną i pokrewnymi lekami stosowanymi w chorobie wieńcowej. Razem powodują gwałtowny spadek ciśnienia, który bywa groźny dla życia. Do tego dochodzą ostrożność u mężczyzn przyjmujących alfa-blokery na objawy ze strony prostaty, ograniczenia po niedawnym zawale i udarze oraz sytuacje, w których serce nie zniesie wysiłku towarzyszącego zbliżeniu.
Drugi problem to źródło zakupu. Preparat wydawany bez recepty da się legalnie kupić w aptece internetowej działającej pod nadzorem inspekcji farmaceutycznej, natomiast oferty z zagranicznych sklepów i z ogłoszeń pochodzą spoza legalnego obrotu, a ich skład bywa dowolny. Napisaliśmy o tym osobno w tekście o lekach na potencję kupowanych w sieci.
Jest jeszcze trzecia rzecz, o której rzadko się mówi. Sięgnięcie po preparat bez recepty zamyka sprawę objawu, a nie sprawę przyczyny. Mężczyzna, który poradził sobie sam, nie trafi na badanie ciśnienia ani na lipidogram, więc informacja, jaką niósł objaw, przepada.
07 Mit 6 i 7
Suplement załatwi sprawę, a mówienie o tym psuje związek
Preparaty roślinne i witaminowe nie są lekami i nie mają wskazania w leczeniu zaburzeń erekcji, natomiast milczenie wobec partnerki najczęściej pogłębia problem, bo brak wyjaśnienia bywa odczytany jako utrata zainteresowania.
„Wezmę coś na wzmocnienie z apteki, bez lekarza”
Suplement diety podlega przepisom o żywności, a nie o produktach leczniczych. Nie przechodzi badań skuteczności w rozpoznaniu, na które bywa kupowany, a jego skład deklaruje producent. Osobną sprawą są preparaty z ogłoszeń, w których wykrywano niezadeklarowane substancje z grupy inhibitorów PDE5 w nieznanej ilości, czyli dokładnie to, czego mężczyzna z chorobą serca powinien unikać. Kilka miesięcy takiej próby to kilka miesięcy bez rozpoznania przyczyny.
Nieprawdziwe. Suplement bywa opóźnieniem przebranym za działanie.
„Lepiej nic nie mówić, żeby jej nie martwić”
Milczenie rzadko chroni kogokolwiek. Partnerka i tak zauważa zmianę, tylko bez wyjaśnienia szuka innego powodu, zwykle w sobie albo w związku. Napięcie rośnie po obu stronach i wraca do sypialni jako lęk przed kolejną próbą. Rozmowa nie leczy naczyń, ale przerywa tę pętlę i zwykle skraca drogę do gabinetu. Bywa też, że przy okazji wychodzi drugi wątek, o którym mężczyźni mówią jeszcze rzadziej, czyli przedwczesny wytrysk.
Nieprawdziwe. Milczenie zwykle kosztuje więcej niż niezręczna rozmowa.
08 Podsumowanie
Praktyczne wnioski
Z siedmiu mitów wychodzą cztery zdania, które zmieniają kolejność działań i zwykle skracają drogę do rozpoznania.
- Zacznij od ciśnienia, cukru i lipidów. To trzy oznaczenia, które przy tym objawie mają największą wartość, a wykonuje się je w każdej przychodni.
- Nie oceniaj leku po jednej próbie. Posiłek, alkohol i brak spokoju potrafią zamazać efekt. Ocena skuteczności wymaga kilku prób w rozsądnych warunkach.
- Zbierz listę leków przyjmowanych na stałe. Azotany, alfa-blokery i część leków przeciwdepresyjnych zmieniają decyzję lekarza, a pacjenci pomijają je w wywiadzie najczęściej.
- Nie ciągnij tego samotnie przez rok. Objaw utrzymujący się kilka miesięcy sam nie odejdzie, a im dłużej trwa, tym mocniej dokłada się do niego warstwa lękowa.
Jeśli rozpoznałeś u siebie któreś z tych przekonań i właśnie dlatego odkładasz wizytę, opisz sytuację w wywiadzie medycznym. Lekarz oceni, czy objaw da się prowadzić zdalnie, czy potrzebne jest badanie w gabinecie, i wskaże, od czego zacząć. Całą procedurę opisaliśmy na stronie jak to działa.
Cena dotyczy konsultacji lekarskiej i nie obejmuje ceny leku w aptece. Przy odmowie z przyczyn medycznych opłatę zwracamy. Gdy lekarz poprosi o dokumentację, a ta nie zostanie dostarczona, konsultacja została wykonana i opłata nie podlega zwrotowi.09 Co dalej
Powiązane materiały
10 Pytania czytelników
Pytania, które dostajemy po tym wpisie
Czy zaburzenia erekcji zawsze siedzą w głowie?
Nie. U mężczyzn po czterdziestce najczęstsza przyczyna jest naczyniowa, czyli dotyczy śródbłonka tętnic i przepływu krwi, a psychika dokłada się do obrazu wtórnie, jako reakcja na kolejne nieudane zbliżenia. U dwudziestolatków proporcje bywają odwrotne i wtedy tło psychogenne wysuwa się na pierwszy plan. Rozdzielenie tych dwóch scenariuszy nie odbywa się na podstawie samopoczucia pacjenta, tylko na podstawie wywiadu, ciśnienia, lipidogramu i glikemii, więc rozmowa z lekarzem ma sens niezależnie od tego, w którą stronę mężczyzna sam obstawia przyczynę.
Czy tabletki na potencję uzależniają?
Inhibitory PDE5 nie powodują uzależnienia fizycznego ani zespołu odstawiennego, bo nie działają na układ nagrody. To, co pacjenci nazywają uzależnieniem, jest zwykle przyzwyczajeniem psychicznym: po kilku udanych zbliżeniach z lekiem pojawia się obawa przed próbą bez niego. Zjawisko jest realne, tylko ma inną naturę i inne leczenie niż uzależnienie. Osobna sprawa to fakt, że lek nie usuwa przyczyny, więc przy tle naczyniowym objaw wraca po odstawieniu, co bywa mylone z uzależnieniem.
Mam niecałe trzydzieści lat, czy to naprawdę mogą być zaburzenia erekcji?
Tak, choć w tej grupie wiekowej zestaw przyczyn wygląda inaczej. Częściej odpowiadają za nie lęk przed oceną, przewlekłe niewyspanie, alkohol, leki przeciwdepresyjne oraz zaburzenia hormonalne, rzadziej miażdżyca. Definicja nie zależy od wieku: o zaburzeniach mówi się, gdy trudność z uzyskaniem albo utrzymaniem wzwodu powtarza się przez kilka miesięcy i przeszkadza w życiu seksualnym. Młody wiek nie jest powodem do odkładania rozmowy z lekarzem, bo część przyczyn u dwudziestolatków leczy się szybciej niż u mężczyzn dwa razy starszych.
11 Autorstwo
Autor, recenzja medyczna i źródła
Opis mechanizmu wzwodu, przeciwwskazań i zależności naczyniowych opieramy na wytycznych Europejskiego Towarzystwa Urologicznego dotyczących zdrowia seksualnego mężczyzn. Kategorie dostępności, moce i postacie preparatów sprawdzamy w Rejestrze Produktów Leczniczych prowadzonym przez URPL oraz w charakterystykach produktów leczniczych. Wpis aktualizujemy po zmianie wytycznych albo statusu leków w rejestrze.
Źródła- EAU Guidelines: Sexual and Reproductive Health, rozdział o zaburzeniach erekcji
- Rejestr Produktów Leczniczych (URPL): kategorie dostępności preparatów z sildenafilem i tadalafilem
- Europejska Agencja Leków: charakterystyki produktów leczniczych z grupy inhibitorów PDE5
- PubMed: prace o zaburzeniach erekcji jako wczesnym markerze dysfunkcji śródbłonka
- Główny Inspektorat Farmaceutyczny: zasady legalnego obrotu produktami leczniczymi
Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Nie zawiera zaleceń dawkowania. O rozpoznaniu i leczeniu decyduje lekarz po indywidualnej ocenie i może odmówić wystawienia recepty. Przy bólu w klatce piersiowej, wzwodzie utrzymującym się ponad cztery godziny, nagłym pogorszeniu widzenia lub słuchu zgłoś się pilnie po pomoc, a w stanie nagłego zagrożenia życia zadzwoń pod numer 112.