Strona główna›Prostata i układ moczowy›Kwestionariusz IPSS
01 Narzędzie
Kwestionariusz objawów prostaty (IPSS)
Siedem pytań o oddawanie moczu, wynik od 0 do 35 punktów i jasny podział na objawy łagodne, umiarkowane oraz ciężkie. Ta sama skala, którą urolog stosuje w gabinecie i którą wykorzystuje się w badaniach klinicznych do sprawdzania, czy leczenie działa. Wypełnienie zajmuje około dwóch minut, obliczenia idą w Twojej przeglądarce i nic się nie zapisuje.
Konsultacja lekarska 59,00 zł. Płacisz za pracę lekarza, nie za sam dokument. Przy odmowie z przyczyn medycznych opłatę zwracamy.
02 Po co to liczyć
Po co przeliczać objawy prostaty na punkty
Punktacja zamienia rozmowę o samopoczuciu na liczbę, którą da się porównać w czasie. Zdanie o tym, że ostatnio jest gorzej, nie mówi lekarzowi prawie nic, natomiast wzrost z 9 do 21 punktów w ciągu roku mówi bardzo dużo.
Objawy z dolnych dróg moczowych narastają powoli, przez lata, i człowiek dopasowuje do nich codzienność, zwykle tego nie zauważając. Mniej płynów przed wyjściem, znajomość toalet na trasie, drugie wstanie w nocy przyjęte jako norma wieku. Kwestionariusz przerywa to przyzwyczajenie, bo pyta wprost o częstość każdego objawu z osobna.
Druga korzyść pojawia się później. Ta sama skala służy do oceny leczenia: wynik sprzed terapii porównuje się z wynikiem po kilku miesiącach i widać, czy poprawa jest realna, czy tylko odczuwalna przez pierwsze tygodnie. Trzecia korzyść dotyczy samej rozmowy, bo wypełniony kwestionariusz skraca wizytę i przenosi ją od razu na konkrety. Jak wyglądają poszczególne dolegliwości i w jakiej kolejności się pojawiają, opisaliśmy przy objawach przerostu prostaty.
03 Kwestionariusz
Wypełnij kwestionariusz i policz wynik
Odpowiedz na siedem pytań, myśląc o ostatnim miesiącu. Wynik pojawi się pod formularzem i będzie się aktualizował przy każdej zmianie. Ósme pytanie dotyczy jakości życia i punktuje się je osobno.
Formularz wymaga włączonej obsługi JavaScript. Jeżeli wynik się nie liczy, zsumuj punkty przy zaznaczonych odpowiedziach z pytań od 1 do 7 samodzielnie: maksimum to 35.
04 Wynik
Jak interpretować wynik
Suma punktów z siedmiu pytań mieści się między 0 a 35 i dzieli się na trzy przedziały: 0 do 7 to objawy łagodne, 8 do 19 umiarkowane, 20 do 35 ciężkie. Przedział wskazuje kierunek postępowania, ale sam o leczeniu nie przesądza.
| Wynik | Nasilenie | Typowy kierunek postępowania |
|---|---|---|
| 0 do 7 | łagodne | Obserwacja z korektą nawyków, kontrola po roku. Leczenie farmakologiczne zwykle niepotrzebne. |
| 8 do 19 | umiarkowane | Rozmowa o leczeniu po wykluczeniu innych przyczyn objawów. Wybór zależy od tego, co dokucza bardziej. |
| 20 do 35 | ciężkie | Ocena lekarska bez odkładania, sprawdzenie zalegania moczu po mikcji i czynności nerek. |
Odpowiedź na pytanie o jakość życia punktuje się od 0 do 6 i podaje osobno, obok wyniku głównego. Bywa, że waży w decyzji tyle samo co suma punktów, bo mężczyzna z umiarkowaną punktacją i odpowiedzią „okropnie" wymaga innego podejścia niż ktoś z podobnym wynikiem, komu objawy nie przeszkadzają.
Dwie rzeczy zmieniają odczyt wyniku. Pierwsza to profil objawów: 20 punktów zebranych głównie z pytań o parcia i częstomocz prowadzi w inną stronę niż te same 20 punktów pochodzące ze słabego strumienia i wysiłku przy rozpoczęciu mikcji. Druga to sytuacja, w której dominuje jeden objaw, na przykład nocne wstawanie. Wtedy kolejność diagnostyki wygląda inaczej, o czym piszemy przy częstym oddawaniu moczu w nocy.
05 Ograniczenia
Czego to narzędzie nie robi
IPSS mierzy nasilenie dolegliwości i nic poza tym. Nie rozpoznaje łagodnego rozrostu gruczołu, nie wyklucza raka prostaty ani raka pęcherza, nie mierzy przepływu moczu i nie zastępuje badania lekarskiego. Wysoki wynik nie oznacza poważnej choroby, a niski jej nie wyklucza.
- Nie odróżnia przyczyn. Identyczną punktację dają rozrost gruczołu, zakażenie układu moczowego, cukrzyca, kamica, zwężenie cewki i nadreaktywny pęcherz. Różnicowanie wymaga badania i wyników.
- Nie wykrywa nowotworu. Wczesny rak gruczołu krokowego zwykle nie daje żadnych objawów ze strony układu moczowego, więc może współistnieć z wynikiem 2 punktów. Do wykrywania służą inne narzędzia, o czym piszemy przy podwyższonym PSA.
- Nie mierzy zalegania moczu. Uczucie niepełnego opróżnienia bywa mylące w obie strony. Realną objętość zalegającą po mikcji pokazuje USG, nie kwestionariusz.
- Nie uwzględnia nietrzymania moczu ani bólu. Oba objawy wymagają osobnej oceny i żadne pytanie w tej skali ich nie obejmuje.
- Nie działa dobrze w stanach ostrych. Pytania dotyczą ostatniego miesiąca, więc przy objawach, które pojawiły się wczoraj, wynik nie ma sensu diagnostycznego.
Nie wypełniaj kwestionariusza, jedź na SOR lub dzwoń pod 112
- Nie możesz oddać moczu mimo silnego parcia, brzuch nad spojeniem łonowym jest twardy i bolesny. Pęcherz wymaga odbarczenia.
- Krew w moczu, także jednorazowa i bezbolesna, zwłaszcza ze skrzepami.
- Gorączka powyżej 38 stopni z dreszczami, do tego ból krocza i pieczenie przy oddawaniu moczu. Tak zaczyna się ostre zapalenie gruczołu krokowego, które bywa groźne dla życia.
- Nagły silny ból jądra z obrzękiem moszny, często z nudnościami. Podejrzenie skrętu jądra, w którym liczą się godziny.
- Ból lędźwi z wymiotami albo wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu przy nasilonych objawach.
- Zaburzenia czucia w kroczu albo osłabienie nóg razem z zatrzymaniem moczu. Wymaga pilnej oceny neurologicznej.
06 Konsultacja
Odbierz e-receptę bez wychodzenia z domu
Masz policzony wynik i chcesz kontynuować leczenie zaczęte u urologa albo omówić objawy z lekarzem? Konsultacja online przebiega asynchronicznie, bez umawiania godziny i bez czekania przy telefonie.
- Wypełniasz wywiad medyczny. Podajesz objawy, wynik IPSS, choroby przewlekłe i wszystkie przyjmowane leki, także te bez recepty. Kilka minut.
- Opłacasz konsultację: 59,00 zł. BLIK, karta albo Link. Kwota widoczna przed potwierdzeniem.
- Lekarz ocenia zgłoszenie. Sprawdza przeciwwskazania i interakcje, zagląda do historii leczenia w Internetowym Koncie Pacjenta, w razie potrzeby dopytuje w wątku wiadomości.
- Dostajesz decyzję. Przy decyzji pozytywnej kod e-recepty przychodzi na e-mail i realizujesz go z numerem PESEL w dowolnej aptece w Polsce.
Cena dotyczy pracy lekarza i nie obejmuje ceny leku w aptece. O wystawieniu e-recepty decyduje lekarz i może odmówić. Przy odmowie z przyczyn medycznych opłatę zwracamy, a gdy lekarz poprosi o dokumentację i jej nie otrzyma, konsultacja została wykonana i opłata nie podlega zwrotowi. Pełny opis procedury znajdziesz na stronie jak to działa.
07 Skąd to pochodzi
Podstawa merytoryczna narzędzia
Kwestionariusz odwzorowuje International Prostate Symptom Score, skalę wywodzącą się z indeksu objawów opracowanego przez Amerykańskie Towarzystwo Urologiczne na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych, przyjętą następnie przez Światową Organizację Zdrowia i obecną w wytycznych Europejskiego Towarzystwa Urologicznego.
Konstrukcja jest prosta i od lat niezmieniona: siedem pytań o objawy z ostatniego miesiąca, każde punktowane od 0 do 5, co daje maksimum 35 punktów, oraz ósme pytanie o jakość życia w skali od 0 do 6, podawane osobno. Progi 7 i 19 punktów rozdzielają objawy łagodne, umiarkowane i ciężkie i są używane w tej samej postaci w opracowaniach klinicznych na całym świecie.
Nasza wersja jest przeliczana wyłącznie w przeglądarce. Nie wysyłamy odpowiedzi na serwer, nie zapisujemy ich w pamięci przeglądarki i nie łączymy z żadnym identyfikatorem. Treść pytań przygotowała redakcja MEDINOW na podstawie opisu skali w wytycznych, a poprawność medyczną sprawdził lekarz podpisany pod tym tekstem. Zasady doboru źródeł i recenzji opisuje nasza polityka redakcyjna.
08 Pytania czytelników
Najczęstsze pytania o kwestionariusz IPSS
Czy wynik kwestionariusza IPSS to diagnoza?
Nie. IPSS mierzy wyłącznie nasilenie dolegliwości, czyli to, jak bardzo objawy przeszkadzają, i nie mówi nic o ich przyczynie. Ten sam wynik 18 punktów może wyjść przy łagodnym rozroście gruczołu krokowego, przy zakażeniu układu moczowego, przy cukrzycy i przy nadreaktywnym pęcherzu. Rozpoznanie stawia lekarz na podstawie wywiadu, badania i wyników, a punktacja jest tylko jedną z informacji, które bierze pod uwagę.
Skąd pochodzi ten kwestionariusz i czy jest wiarygodny?
IPSS wywodzi się ze skali opracowanej przez Amerykańskie Towarzystwo Urologiczne i od lat dziewięćdziesiątych jest używany na całym świecie, także w wytycznych Europejskiego Towarzystwa Urologicznego. Składa się z siedmiu pytań o objawy z ostatniego miesiąca, każde punktowane od 0 do 5, plus osobne pytanie o jakość życia. Ta sama skala służy w badaniach klinicznych do porównywania skuteczności leczenia, dlatego wynik ma sens także wtedy, gdy powtórzysz go po kilku miesiącach.
Co zrobić z wynikiem po wypełnieniu?
Zapisz liczbę punktów razem z datą i weź ją na rozmowę z lekarzem, bo jedno zdanie o tym, że ostatnio jest gorzej, niesie znacznie mniej informacji. Przy wyniku łagodnym zwykle wystarcza obserwacja i korekta nawyków, przy umiarkowanym i ciężkim rozmowa dotyczy już leczenia. Powtórzenie kwestionariusza po kilku miesiącach pokazuje, czy leczenie działa, i to jest jego druga, często pomijana funkcja.
Czy moje odpowiedzi gdzieś się zapisują?
Nie. Cała punktacja liczy się w Twojej przeglądarce, nic nie jest wysyłane na serwer, nie zapisujemy odpowiedzi i nie łączymy ich z żadnymi danymi. Po zamknięciu albo odświeżeniu strony wynik znika. Jeżeli chcesz go zachować, przepisz liczbę punktów albo zrób zrzut ekranu.
Ile punktów oznacza, że trzeba już leczyć?
Sama liczba nie przesądza. Wynik od 0 do 7 punktów opisuje objawy łagodne i zwykle nie uzasadnia leczenia farmakologicznego, od 8 do 19 objawy umiarkowane, od 20 do 35 ciężkie. O leczeniu decyduje jednak nie punktacja, tylko to, jak bardzo objawy przeszkadzają w życiu i czy pojawiły się powikłania. Mężczyzna z wynikiem 10 punktów, który przez nokturię nie przesypia nocy, bywa leczony, a mężczyzna z wynikiem 16 punktów, któremu to nie doskwiera, pozostaje pod obserwacją.
09 Czytaj dalej
Powiązane tematy
10 Autorstwo
Autor, recenzja medyczna i źródła
Konstrukcję skali, progi punktowe i sposób jej stosowania opieramy na wytycznych Europejskiego Towarzystwa Urologicznego dotyczących objawów z dolnych dróg moczowych u mężczyzn. Kategorie dostępności leków wymienianych w serwisie sprawdzamy w Rejestrze Produktów Leczniczych prowadzonym przez URPL. Narzędzie aktualizujemy po zmianie wytycznych.
Źródła- EAU Guidelines: Management of Non-neurogenic Male Lower Urinary Tract Symptoms, rozdział o ocenie objawów
- American Urological Association: indeks objawów łagodnego rozrostu gruczołu krokowego, pierwowzór skali IPSS
- Rejestr Produktów Leczniczych (URPL): kategorie dostępności, moce i postacie preparatów
- PubMed: prace nad walidacją i powtarzalnością kwestionariusza IPSS
- pacjent.gov.pl: e-recepta i Internetowe Konto Pacjenta
Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Wynik kwestionariusza nie jest rozpoznaniem. Nie zawiera zaleceń dawkowania. O rozpoczęciu, zmianie i zakończeniu leczenia decyduje lekarz po indywidualnej ocenie. W stanie nagłego zagrożenia życia zadzwoń pod numer 112.